Tekne ve Yatta Soğutma Çözümleri

Denizde soğuğun tek düşmanı güneş değildir. Güvertede her şeyi saran nem, tuzlu su sıçrantısı, dalgalarla gelen sarsıntı ve sınırlı elektrik, karada kolayca çözülen soğutma işini teknede zorlaştırır. Tekne buz aküsü bu koşullara uyum sağlayan basit bir araçtır: önceden dondurulur, soğutucu kutuya ya da teknenin buzdolabına yerleştirilir ve elektrik tüketmeden soğuk muhafaza sağlar. Bu yazıda günübirlik turdan birkaç günlük seyre kadar farklı senaryolara göre nasıl plan yapabileceğinizi anlatıyoruz.

Teknede soğutma neden karada olduğundan zor?

Teknedeki soğutucu kutu çoğu zaman güverteye ya da kokpite yakın bir yerde durur. Gölge sınırlıdır, su yüzeyinden yansıyan güneş de ısıyı artırır. Teknenin buzdolabı varsa bu kez enerji sorunu çıkar: Motor çalışmadığında ya da marinaya bağlı olmadığınızda buzdolabı servis aküsünü tüketir.

Torba buz ise teknede ayrı bir dert yaratır. Eriyen su kutunun dibinde birikir, sarsıntıyla çalkalanır, ambalajları ıslatır ve boşaltılması gerekir. Dar bir teknede bu suyu boşaltacak yer bulmak bile her zaman kolay değildir. Islak zemin ayrıca kaygan bir güverte demektir; bu da teknede kimsenin istemediği bir risktir.

Tekne buz aküsü ile soğuk planı

Buz aküsü suyu kendi sert plastik gövdesinin içinde tutar. Teknede özellikle kilitli model öne çıkar: kapağı kilitli ve sızdırmazdır, açılmaz ve doldurulmaz; doğrudan dondurulup kullanılır. Sarsıntıda kapağın gevşemesi gibi bir endişe taşımazsınız. Doldurulabilir model de kullanılabilir; bu durumda kapağın iyice kapandığından emin olmak gerekir.

Her iki tipte de akü 9 × 18 × 2,5 cm ölçüsündedir ve kullanmadan önce en az 24 saat dondurulur. Tek bir akü yaklaşık 5,5 saat soğuk muhafaza sağlar; bu süre yalıtıma, ortam sıcaklığına ve akü sayısına göre değişir. Güverte gibi sıcak bir ortamda kutunun yalıtımı ve konumu süreyi doğrudan etkiler.

Günübirlik tekne turu için hazırlık

Koy turu ya da günübirlik bir seyir için şu sırayı izleyebilirsiniz:

1. Aküleri bir gün önceden, en az 24 saat dondurucuda bekletin.
2. İçecekleri ve yiyecekleri evde buzdolabında iyice soğutun.
3. Yiyecekleri ve içecekleri ayrı kutulara ayırın. İçecek kutusu gün boyu açılacağı için yiyeceklerden uzak tutulmalı.
4. Yiyecek kutusunun tabanına ve üstüne akü yerleştirin, ürünleri kapalı kaplarda arada tutun.
5. Kutuyu teknede kabin içine, ambar kapağının altına ya da tentenin gölgesine koyun.
6. Kutunun üstüne ıslak bir havlu ya da açık renkli bir örtü sermek doğrudan güneşi keser.

Günübirlik kullanımda 10’lu kilitli buz aküsü seti yiyecek ve içecek kutusunu birlikte desteklemek için rahat bir başlangıçtır. İçecekler için ayrı bir düzen kurmak isterseniz içecek soğutucu buz aküsü seçeneklerine bakabilirsiniz.

Birkaç günlük seyirde akü dönüşümü

Uzun seyirde tek set yeterli olmaz. Teknede bir buzdolabı ya da küçük bir dondurucu bölmesi varsa iki setle dönüşümlü çalışmak en mantıklı yoldur. Marinaya bağlandığınız ve kara elektriğine eriştiğiniz geceler, çözülmüş seti yeniden dondurmak için iyi bir fırsattır.

Seyir öncesi akü planı

Kaç gün denizde kalacağınızı ve hangi gecelerde marinaya bağlanacağınızı önceden bilmek, akü planını kolaylaştırır. Basit bir yöntem şudur: Yolculuğun ilk günü için evde dondurulmuş bir set, yedekte ise hiç açılmayan ayrı bir kutuda ikinci bir set taşıyın. İlk set çözülmeye başladığında yedek seti devreye alın, çözülen seti teknenin dondurucu bölmesine ya da marinadaki ilk fırsatta dondurucuya koyun. Yedek kutunun kapağını yalnızca set değiştirirken açmak, içindeki akülerin donmuş kalmasının en önemli koşuludur.

Teknenin buzdolabının içine yerleştirilen aküler, motor kapalıyken ya da enerji tasarrufu için dolap düşük kademedeyken iç sıcaklığın dengeli kalmasına yardım eder. Bu yaklaşımın karavandaki karşılığını karavanda enerji tasarrufu yazımızda ayrıntılı anlattık.

Seyirde balık tutmayı da planlıyorsanız, tuttuğunuz balığı ayrı bir kutuda saklamak en temiz yöntemdir. Bunun için balıkçı buz aküsü rehberimize göz atabilirsiniz.

Deniz ortamında bakım ve saklama

• Tuzlu su sıçrayan aküleri kullanım sonrasında tatlı suyla durulayın.
• Kurulayıp öyle saklayın; nemli ortamda bekleyen yüzeylerde koku oluşabilir.
• Doldurulabilir modelde içindeki suyu sezon sonunda boşaltıp kapağı açık kurumaya bırakın.
• Aküleri ve soğutucu kutuyu teknede doğrudan güneş alan dolaplarda saklamayın.

Sık sorulan sorular

Tekne buz aküsü deniz suyuyla doldurulabilir mi?

Doldurulabilir modelde temiz musluk suyu kullanmanızı öneririz. Kilitli model ise zaten doldurulmaz; doğrudan dondurulup kullanılır.

Akü tuzlu suya düşerse ne olur?

Sert plastik gövde suya dayanıklıdır. Tuzlu suyla temas eden aküyü tatlı suyla durulayıp kurulamanız yeterlidir.

Teknede buz mu akü mü daha mantıklı?

Akü, erimiş su sorunu yaratmadığı ve tekrar kullanılabildiği için teknede daha düzenli bir çözümdür. Çok uzun seyirlerde ise akü dönüşümü için bir dondurucu imkânı planlamanız gerekir.

Tekne ve yat kullanımına uygun akü setlerini oto buzdolabı, karavan ve tekne kategorimizde bulabilirsiniz.